زمینه و هدف: علیرغم اهمیت و تاثیر سلامت و آموزش در رشد اقتصادی کشورها، جهت ارتباط بین سلامت و آموزش برای سیاستگذاری بسیار مهم می باشد. هدف این مطالعه بررسی رابطه علیت بین آموزش و سلامت در کوتاه مدت و بلندمدت با استفاده از مدل تصحیح خطای برداری در ایران است. روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه تحلیلی و کاربردی بود که در سطح ملی با استفاده از مدل تصحیح خطای برداری برای کشور ایران انجام شد. آمار و داده های مورد نیاز مطالعه از نوع سری زمانی سالانه است و برای سال های 2017-1990 از وب سایت بانک جهانی استخراج شد. برآورد مدل تصحیح خطای برداری و آزمون های مورد نیاز در نرم افزار Eviews 10 صورت گرفت. یافته ها: نتایج نشان دادند که یک بردار هم جمعی برای تابع سلامت ایران در سال های مورد بررسی وجود دارد یعنی میزان سلامت فعلی نه تنها تابعی از متغیرهای مستقل مدل است بلکه تابعی از متغیرهای سلامت و آموزش در دوره های قبلی نیز است. همچنین در کوتاه-مدت و بلند مدت تعداد سال های تحصیل علیت امید به زندگی و امید به زندگی علیت سال های تحصیل در ایران است. متغیرهای تولید ناخالص داخلی سرانه، مخارج بهداشتی سرانه تاثیر مثبت و متغیر تولید دی اکسید کربن سرانه تاثیر منفی بر امید به زندگی داشتند. نتیجه گیری: طبق نتایج تحقیق رابطه علیت دو طرفه بین آموزش و سلامت در کوتاه مدت و بلند مدت در ایران وجود دارد بطوری که در کوتاه مدت و بلند مدت افزایش آموزش می تواند منجر به بهبود وضعیت سلامت، و بهبود وضعیت سلامت می تواند منجر به افزایش آموزش و تحصیلات شود. بنابراین سیاست های بخش های آموزش و سلامت مکمل یکدیگر هستند.

اقتصاد زیرزمینی پدیده ای است که در بیشتر کشورها وجود دارد و نمی توان منکر وجود آن شد و در چهار دهه ی اخیر توجه محققان و سازمان های دولتی بسیاری را در کشورهای مختلف جهان به خود جلب کرده است که این توجه نشانگر اهمیت این مسئله است. داشتن اطلاعات از اندازه و ابعاد اقتصاد زیرزمینی اهمیت فراوانی از نظر فرار مالیاتی، اثر بخشی سیاست های پولی و مالی، رشد اقتصادی و توزیع درآمد دارد و شواهد، حاکی از افزایش سهم اقتصاد زیر زمینی در بیشتر کشورهای جهان است. در مفهوم گسترده منظور از اقتصاد زیرزمینی فعالیت هایی است که در حساب های ملی منظور نمی شود. حذف برخی از فعالیت های اقتصادی از حساب های ملی که به عنوان معیار اندازه گیری تولید کالاها و خدمات در یک کشور طی یک دوره ی حسابداری به کار می رود، مسائل گوناگونی را به وجود می آورد. هدف اصلی مقاله ی حاضر تخمین حجم اقتصاد زیرزمینی ایران در دوره ی زمانی 1355 تا 1394 با استفاده از روش تانزی و شناسایی عوامل اثرگذار بر آن با استفاده از روش یوهانسن-جوسلیوس و (VECM)[1] می باشد. نتایج حاصل نشان می دهد که اقتصاد زیرزمینی حجم بالایی از اقتصاد کشور را به خود اختصاص داده است و در دوره ی زمانی مورد مطالعه روند رو به رشدی را نشان می دهد. علاوه بر این، دو عامل حجم دولت و درآمد حاصل از منابع، رابطه ی مثبت و معناداری با حجم اقتصاد زیرزمینی دارند.

مطالعه حاضر تعدیلات غیرخطی و مکانیزم انتقال قیمت بین سطوح عمده فروشی و خرده فروشی در بازار تخم مرغ ایران را در قالب مدل TVECM دورژیمه هانسن و سئو (2002) مورد بررسی قرار داده است. مطابق نتایج آزمون های ریشه واحد هر دو سری قیمت عمده فروشی و خرده فروشی تخم مرغ دارای انباشتگی درجه اول بوده و نتایج آزمون همجمعی یوهانسن مبین آن است که در بلندمدت سری های قیمت در دو انتهای زنجیره بازاریابی تخم مرغ کاملا همجمع اند، یعنی هر گونه تغییر بوجود آمده در یکی از قیمت ها به صورت کامل به دیگری منتقل می گردد. در گام بعدی نتایج آزمون SupLM هانسن و سئو (2002) تعدیل آستانه ای قیمت های عمده فروشی و خرده فروشی تخم مرغ به سمت تعادل بلندمدت را تایید نمود. بررسی مدل TVECM تخمین زده شده نشان می دهد که ضریب تصحیح خطا در هر دو رژیم برای قیمت خرده فروشی معنی دار بوده و مقدار آن در رژیم دوم یعنی وقتی حاشیه های بازاریابی بیشتر است، نسبت به رژیم اول بزرگتر است. این در حالی است که این ضریب برای قیمت عمده فروشی در هر دو رژیم غیرمعنی دار است؛ مبین اینکه وقتی انحرافی نسبت به تعادل بلندمدت رخ می دهد عمده فروشان تمایل چندانی به نشان دادن واکنش ندارند ولی خرده فروشان هم نسبت به انحرافات افزایشی از تعادل بلندمدت و هم نسبت به انحرافات کاهشی از تعادل بلندمدت عکس العمل نشان می دهند. همچنین میزان عکس العمل آن ها نسبت به انحرافات افزایشی به مراتب بیشتر می باشد. پویایی های کوتاه مدت در هر دو رژیم تقریبا مشابه است؛ اگر چه سرعت تعدیل در رژیم دوم، بالاتر می باشد.

تغییرات قیمت مسکن در ایران از جمله مقولاتی است که در سالهای اخیر قابل تامل بوده و در این راستا مطالعات متعددی به صورت بررسی عوامل تعیین کننده عرضه و تقاضای مسکن و نیز قیمت آن انجام شده است؛ ولی این نوشتار درصدد است با نگاهی دیگر به بررسی رابطه علیتی میان قیمت مسکن و عوامل تعیین کننده آن در تهران طی دوره (85-1373) به صورت فصلی بپردازد.روش مورد استفاده در این پژوهش، استفاده از مدل تصحیح خطای برداری برای برآورد مدل و نیز آزمون والد برای بررسی رابطه علیت در کوتاه مدت و بلند مدت است.نتایج مطالعه حاضر حاکی از آن است که همه متغیرهای مدل تصحیح خطا در سطحی معنی دار، تعیین کننده قیمت مسکن هستند. در کوتاه مدت، رابطه علیت دو طرفه بین متغیرهای قیمت زمین، شاخص بهای عمده فروشی مصالح ساختمانی و قیمت سکه طلا (به عنوان بازار جانشین) با قیمت مسکن برقرار است. همچنین علیت میان متغیرهای متوسط درآمد خانوار و سرمایه گذاری بخش خصوصی در مسکن (به صورت ساختمانهای تکمیل شده) با قیمت مسکن، در کوتاه مدت یک طرفه است و علیت گرنجری میان قیمت مسکن و نرخ بهره بانکی تایید نمی شود. از سوی دیگر، معنی داری بالای ضریب جزء تصحیح خطا در همه معادلات برآورد شده و نیز آزمون توامان با متغیرهای مستقل در مدل، نشان دهنده برقراری رابطه بلندمدت است.

مقدمه تامین مالی اصلی ترین کارکرد هر نظام سلامت است و در این بین، سازمان های بیمه گر بخش مهمی از نظام تامین مالی سلامت هر کشور به شمار می روند. بر این اساس و در راستای اینکه بیمه ها بتوانند در مسیر تامین و تحقق اهداف محوله گام بردارند، نیازمند ایجاد توازن در بودجه و مدیریت مالی منابع و مصارف خود هستند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تجزیه و تحلیل علل و عوامل موثر بر توازن بودجه سازمان های بیمه سلامت انجام شد. روش بررسی مطالعه حاضر از نوع تجربی است. در این پژوهش از داده های ماهانه متغیرهای حق بیمه، فرانشیز، هزینه های درمان و بالاسری و تعداد خدمات خریداری شده توسط سازمان بیمه سلامت ایران طی سال های 1398-1387 و الگوی تصحیح خطای برداری برای تحلیل روابط کوتاه مدت و بلندمدت، برآورد پارامترها و پیش بینی رابطه ها بهره برده شد. علاوه بر این، رویکرد پژوهش حاضر در انتخاب متغیرها، براساس نقش واسطه ای این سازمان در بازپرداخت هزینه ها، مدیریت رفتار بیمه شدگان و ارایه دهندگان مراقبت های سلامت و خرید خدمات بهداشتی و درمانی است. یافته ها نتایج نشان داد که در بلندمدت، فرانشیز پرداختی بیمه شدگان و حق بیمه پرداخت شده به سازمان بیمه سلامت ایران بر کسری بودجه با ضرایب 0. 27-و 0. 9-تاثیر منفی دارند. در مقابل هزینه های درمان با ضریب 2. 41، هزینه های بالاسری با ضریب 0. 67 و تعداد خدمات خریداری شده سازمان بیمه سلامت ایران با ضریب 139576، تاثیر مثبتی بر کسری بودجه نشان می دهند. نتیجه گیری باتوجه به یافته های این پژوهش، سازمان بیمه سلامت می تواند در راستای کنترل و کاهش کسری بودجه خود، از ابزارهایی همچون افزایش حق بیمه و فرانشیز و نیز کاهش هزینه های درمان، بالاسری و تعداد خدمات خریداری شده بهره ببرد.

در این مقاله، مطالعه نظری و تجربی در خصوص رابطه بین توسعه مالی و اندازه اقتصاد زیرزمینی را ارائه می دهیم. در چارچوب ادبیات نظری ارائه شده، سرمایه گذاران می توانند با افشای بخشی از دارایی خود به عنوان وثیقه، هزینه اعتبار را کاهش دهند لیکن در اثر این افشا با پرداخت های مالیاتی بالاتری نیز مواجه خواهند بود. در این مقاله بررسی می نماییم که توسعه مالی سبب کاهش اندازه اقتصاد زیرزمینی می شود. در مقابل، وقوع اقتصاد زیرزمینی نیز می تواند توسعه بخش مالی را تحت تأثیر قرار دهد. لذا یکی از دغدغه های سیاست گذاران و متولیان امر، شناسایی اندازه اقتصاد زیرزمینی و تلاش در جهت کاهش اندازه و کنترل آن (بالاخص از طریق بخش مالی و ایجاد منافع و هزینه هایی در قبال فعالیت بنگاه ها در حوزه های رسمی و یا غیررسمی) می باشد. با توجه به این مسأله، این پژوهش تلاش می کند رابطه بین توسعه مالی و اقتصاد زیرزمینی در 34 کشور منتخب شامل ایران را در فاصله سال های 2015-1995 مورد بررسی قرار دهد. نتایج تحقیق نشان می دهد تمامی معادلات ضریب تصحیح خطا منفی بوده و در هر دوره بخشی از خطا جهت رسیدن به تعادل بلندمدت اصلاح می گردد. هم چنین اعتبار پرداختی به بخش خصوصی در دوره اول تأثیری افزایشی لیکن در دوره بعدی تأثیری کاهشی بر اندازه اقتصاد زیرزمینی دارد که این امر کارایی بالاتر پرداختی اعتبار به بخش خصوصی در طول زمان را نشان می دهد.